Een museum saai? Daar zijn wij het niet mee eens. Wij bezoeken met de kinderen graag een van de vele musea die Nederland rijk is. In dit blog: het Hunebedcentrum in Borger. 

Hunebedden zijn fascinerende bouwwerken. En wist je dat hunebedden de oudste monumenten van Nederland zijn? Op de school van de kinderen werd het thema “hunebedden en de prehistorie in Nederland” uitgebreid behandeld. We bezochten daarom ook het Hunebedcentrum in Borger. Hier leerden we alles over de hunebedden. We vonden het Hunebedcentrum super interessant en geschikt voor alle leeftijden. 

Over hunebedden en de prehistorie

Hunebedden

Hunebedden zijn de oudste bouwwerken van Nederland en stammen uit de nieuwe steentijd. Het zijn grafheuvels die werden gebouwd in de periode 3450 tot 3250 voor Christus. De grote keien die gebruikt werden voor de bouw van een hunebed kwamen oorspronkelijk uit Scandinavië. De zwerfkeien zijn achtergelaten toen het ijs van de ijstijd smolt. Op dit moment zijn er in Nederland nog 54 hunebedden over. Waarschijnlijk waren er vroeger wel 80 tot 100 hunebedden. Er staan nu 52 hunebedden in de provincie Drenthe en twee hunebedden in de provincie Groningen. Rondom de plaats Borger staan maar liefst 13 hunebedden. En naast het Hunebedcentrum zelf staat het grootste hunebed van Nederland. 

Trechterbekervolk

In de omgeving van de hunebedden zijn ook een heleboel archeologische vondsten gedaan. Het gaat dan voornamelijk om aardewerk, waaronder de typische trechterbeker. Het trechterbekervolk leefde in Noord-Europa en zij lieten hunebedden achter. De mensen woonden destijds in grote woningen die gemaakt waren van hout, leem en riet. Ze hielden dieren als varkens en schapen en verbouwden graan op akkers. Zij waren dus de eerste boeren die zich permanent in Nederland vestigden. Het is trouwens nog steeds niet duidelijk hoe het trechterbekervolk een hunebed bouwde. We nemen aan dat ze bij de bouw gebruik maakten van hefbomen en houten palen waarop de keien werden voortgerold. 

Het Hunebedcentrum

Het Hunebedcentrum bevindt zich in de Drentse plaats Borger. Borger wordt ook wel de hunebedhoofdstad van Nederland genoemd omdat hier de meeste hunebedden staan. Het Hunebedcentrum bestaat uit een binnenmuseum, het oertijdpark, de Hondsrug Unesco Geopark expositie, de keientuin en het grootste hunebed van Nederland. Wij vonden het een bijzondere ervaring om het grote hunebed te zien. 

Binnenmuseum

Bij de ingang van het Hunebedcentrum krijgen de kinderen gelijk een boekje met opdrachten en een speurtocht mee. Ons bezoek aan het binnenmuseum begint met een film waarin archeologen uitleggen wat ze doen. Ook komen we meer te weten over het leven van de hunebedbouwers. De film is geschikt voor kinderen vanaf een jaar of acht. Je kunt de film ook overslaan en gelijk met de tentoonstelling beginnen. Wij vonden de film een fijne inleiding tot het museum.

Na de film lopen we echt het museum binnen en we komen gelijk bij een aantal prehistorische taferelen. We zien mensen die op dieren jagen. De mensen zijn wassen beelden. Mijn dochter vindt het maar een bloederig tafereel. Ook zien we diverse mensen in hun huizen. We proberen een kei te verplaatsen en bezoeken een nagebouwd hunebed om te kijken hoe deze er van binnen uitzien. Verder bekijken we aandachtig de archeologische vondsten. De kinderen zijn ondertussen druk bezig met hun boekjes. Voor mijn oudste van 12 is het al wat makkelijk maar hij vindt het nog steeds leuk. De kinderen vinden het fascinerend dat deze vondsten zo oud zijn. Misschien werden de aardewerken kommetjes 3000 jaar geleden ook wel door kinderen vastgehouden.

In het museum zijn twee verdiepingen. Op de begane grond zijn voornamelijk archeologische vondsten te zien. Op de eerste verdieping kunnen de kinderen kennis maken met de prehistorie door middel van interactieve displays en spelletjes. We bouwen onder andere mini-hunebedden en doen een quiz op de computer. Vooral mijn oudste krijgt geen genoeg van de games hier.

Oertijdpark

Na het binnenmuseum lopen we naar het oertijdpark. In het oertijdpark belanden we in de prehistorie. Er is een duidelijke route door het park die langs alle hoogtepunten gaat. Via het pad beginnen we bij de ijstijd en komen daarna bij het blotevoetenpad. Hoe voelde het om in de prehistorie op blote voeten te lopen? Het blotevoetenpad is gemaakt van natuurlijke materialen en de kinderen wandelen twee rondjes. Daarna hebben ze toch wel pijnlijke voeten, vooral van de kleine steentjes. 

Na het blotevoetenpad komen we bij de Neanderthalers, de rendierjagers en een hunebed. We komen ook de “oermensen” zelf tegen. De kinderen mogen van hun schieten op een schietbaan en ze laten zien hoe de mensen vroeger kookten en vuursteen bewerkten. We zien een grafheuvel en een replica van een oude tempel. Daarna komen wij bij het interessantste gedeelte, een nagemaakt dorp met een steentijdhuis, een bronstijdboerderij en een ijzertijdboerderij. We bekijken de huizen van binnen om te zien hoe de mensen met het vee in een ruimte leefden. Mijn kinderen vinden het maar saai, zo’n donker huis. Maar we weten ook dat de mensen in de prehistorie waarschijnlijk veel meer buiten leefden om het land te bewerken en voor het vee te zorgen. 

Hondsrug Unesco global Geopark expositie

Na het oertijdpark verlaten we het Hunebedcentrum en komen we bij de Expo Hondsrug. Eigenlijk hadden we dit museum voor het oertijdpark moeten bezoeken maar wij doen dus een andere volgorde. In dit kleine museum leren we waarom de Hondsrug een Unesco geopark is. Het leukste vinden de kinderen de informatie over de mammoeten. Hoe bijzonder is het dat deze grote dieren ook in Nederland rondzwierven? We moeten denken aan Manny de Mammoet uit de film Ice Age. Ook is er nog informatie over de ijstijd en over de eerste inwoners van Drenthe. 

Hunebed D27

Naast het Hunebedcentrum staat het grootste hunebed van Nederland. Het hunebed heeft de naam D27. Het is een prachtig monument van maar liefst 22,5 meter lang. Het hunebed bestaat uit 42 grote zwerfkeien waarvan de zwaarste kei meer dan 20 ton weegt. We lopen om het hunebed heen en bekijken het van alle kanten. Een hunebed is trouwens geen klimrek. Het zijn grafmonumenten van onze voorouders. Het wordt niet gewaardeerd om op een hunebed te klimmen of er op te zitten. 

Keientuin

Als laatste bezoeken we de keientuin. In de keientuin liggen grote en kleine keien door elkaar. De keien zijn allemaal tijdens de laatste ijstijd van zo’n 150.000 jaar geleden door het ijs naar Drenthe geschoven. Bij een aantal keien staan informatiebordjes zodat we meer te weten komen over de afkomst van een kei en hoeveel duizenden kilometers ze hebben afgelegd om in Drenthe te komen. De keien zijn geschonken door inwoners van Drenthe aan een verzamelaar, die ze vervolgens naar het Hunebedcentrum heeft gebracht. 

Museumwinkel

In het Hunebedcentrum is een museumwinkel. Je kunt hier onder andere knuffels, boeken, streekproducten zoals lokaal bier en archeologische replica’s kopen. Wij vinden vooral de mammoetknuffels erg leuk. 

In de buurt

Mammoetpad

Na ons bezoek aan het Hunebedcentrum maken we nog een korte wandeling over het mammoetpad. Hier staan twee mammoeten op ware grootte. Het pad loopt langs het riviertje de Bunen Schoonoord. Lengte: 800 meter.

Hunebedden D28 en D29

Om nog even in de hunebedsfeer te blijven, bezoeken we na het Hunebedcentrum de hunebedden D28 en D29. Deze hunebedden liggen naast elkaar en zijn ongeveer even groot. Naast het hunebed D28 zijn ook enkele archeologische vondsten gedaan waaronder twee kralen van koperdraad. Dit zijn de oudste sieraden van Nederland. Het hunebed D29 is nooit wetenschappelijk onderzocht. We blijven ongeveer een kwartiertje bij de hunebedden om ze uitgebreid te bekijken. Je kunt deze hunebedden vinden aan de rechterkant aan Buinerweg in de richting van Buinen.

Praktische informatie

• Waar: het Hunebedcentrum ligt in Borger in de Drentse gemeente Borger-Odoorn. Het adres is Hunebedstraat 27, 9531 JT Borger

• Parkeren: gratis parkeren kan op de grote parkeerplaats aan de Hunebedstraat. Om de parkeerplaats te bereiken, volg je de borden met museum erop. 

• Openingstijden: Het Hunebedcentrum is geopend van dinsdag tot en met zondag. Van dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 tot 17.00 en op zaterdag en zondag van 11.00 tot 17.00. In de schoolvakanties is het Hunebedcentrum ook geopend op maandag. Kijk voor actuele openingstijden en activiteiten op de website. 

• Prijzen: een bezoek aan het Hunebedcentrum kost 14,50 euro voor volwassenen, 7,50 euro voor kinderen van 4 tot en met 11 jaar. Kinderen tot en met 3 jaar zijn gratis. Toegang met de museumkaart is gratis. Kaartjes kun je online bestellen of aan de kassa in het museum. Kijk voor actuele prijzen op de website. 

• Tijd nodig: wij waren veel langer dan gedacht in het Hunebedcentrum omdat er zoveel te zien en te doen is. Trek voor het museum zeker een uur of drie uit om alles te bekijken. Wij waren er zelfs langer dan drie uur.

• Horeca: Het Hunebedcentrum beschikt over een klein café: de trechterbeker. Je kunt hier terecht voor koffie met gebak, streekproducten en andere snacks.

• Sanitair: in het Hunebedcentrum is voldoende sanitair aanwezig. Let op: in het oertijdpark is geen toilet aanwezig dus je moet altijd terug naar het Hunebedcentrum voor een wc-bezoek. 

• Extra informatie: informatie in het museum is verkrijgbaar in het Nederlands, Engels en Duits. Het museum heeft een aantal stukken die slecht begaanbaar zijn voor mindervaliden. Check na een wandeling over het blotevoetenpad op teken.  

Kijk voor meer informatie over het Hunebedcentrum op de website.